Alles over ssd

ALLES OVER SSD

Bij het upgraden van een computer kijkt men vaak eerst naar de processor, het werkgeheugen of de videokaart. De harde schijf is tegenwoordig echter steeds vaker de bottleneck. Wanneer je de interne schijf vervangt voor een Solid State Drive (SSD), zie je de prestaties van de computer meestal flink stijgen.

Wat is een ssd?

WAT IS EEN SSD?

Net als een traditionele harde schijf (HDD) gebruik je een Solid State Drive om bestanden op de computer of laptop te bewaren. De techniek van een SSD is echter fundamenteel anders. De laatst genoemde schijf maakt namelijk gebruik van flashgeheugen in plaats van een roterende schijf (platter) en een lees- en schrijfkop. Flashgeheugen is vergelijkbaar met het geheugen van het fotokaartje van een digitale camera. Een dergelijke geheugenkaart bestaat uit een chip met opslagruimte voor bestanden. Een SSD bestaat uit meerdere van deze geheugenchips. Zo is een hogere opslagcapaciteit mogelijk. Dankzij de compacte chips hebben Solid State Drives een formaat van 2,5 inch. Dit is net zo groot als de harde schijf in een laptop.

Hoe slaat een ssd bestanden op?

HOE SLAAT EEN SSD BESTANDEN OP?

De opslagcapaciteit van SSD is opgebouwd uit meerdere geheugenchips. Deze chips bestaan uit miljarden transistors, ook wel cellen genoemd. De aansturing van deze cellen verschilt, en zo ontstaan drie typen SSD: Single level cell (SLC), multi level cell (MLC) en het aangekondigde triple level cell (TLC). Het verschil zit in het aantal bits dat de SSD per cel kan opslaan. Bij SLC is dit 1 bit, bij MLC is dit 2 bits en bij TLC wordt dit 3 bits. Hoe meer bits de SSD per cel kan opslaan, hoe minder geheugenchips er nodig zijn om aan dezelfde opslagcapaciteit te komen. Een SSD met minder geheugenchips is goedkoper te produceren, maar is in theorie minder snel. Een slimme SSD-controller compenseert dit verschil in lees- en schrijfsnelheid grotendeels. Voor de consumentenmarkt is MLC momenteel de standaard.

Wat doet een ssd-controller?

WAT DOET EEN SSD-CONTROLLER?

De controller is de processor van de SSD. Deze chip stuurt de Solid State Drive als het ware aan. De controller voert alle lees- en schrijfopdrachten slim en zo snel mogelijk uit. Naast het managen van deze opdrachten, voert de controller ook andere taken uit.

Verbinding met de SATA-interface

De controller is de brug tussen de geheugenchips en de SATA-aansluiting. SATA staat voor Serial Advanced Technology Attachment en is het deel van de SSD dat je met kabels aansluit op de computer of laptop. De bestanden komen via de SATA-aansluiting binnen bij de controller. Deze verdeelt de data vervolgens over de cellen van de geheugenchips. Een Solid State Drive beschikt over SATAII of SATAIII. SATAII heeft een maximale doorvoersnelheid van 3 Gb/s. SATAIII heeft een maximale doorvoersnelheid van 6 Gb/s. Niet alle laptops en computers ondersteunen SATAIII. Gelukkig is SATAIII backwards compatible met SATAII. Dit houdt in dat je een SSD met SATAIII kunt gebruiken op een SATAII-systeem, al is de maximale snelheid dan 'slechts' 3 Gb/s. Let daarom voor je een SSD koopt op, welke SATA-standaard voor jouw apparaat geschikt is.

Foutcorrectie

Sommige geavanceerde SSD-controllers corrigeren lees- en schrijffouten met een zogenaamd ECC-algoritme. ECC staat voor Error Correction Code en dit algoritme schakelt wanneer nodig ook defecte geheugenblokken uit. Het toepassen van deze techniek kost een kleine hoeveelheid opslagruimte op de geheugenchips. Daarom beschikt een dergelijke SSD over voldoende reservegeheugen.

Ram cache

De meeste Solid State Drives beschikken, net als een traditionele harde schijf, over cachegeheugen dat als buffer dient. De SSD controller gebruikt deze buffer om bestanden tijdelijk op te slaan. Dit resulteert in een snelle, soepele werking van de SSD. De RAM cache vind je bij de productspecificaties terug als 'buffer / cache'.

Compressie

Sommige controllers maken gebruik van compressie om meer bestanden op de geheugenchips te bewaren. Compressie maakt de bestanden kleiner, zodat ze minder ruimte innemen op de SSD. Wanneer de bestanden nodig zijn nemen ze automatisch hun oorspronkelijke vorm aan.

Encryptie

Enkele SSD-controllers gebruiken een geavanceerde vorm van encryptie om de opgeslagen data veilig te stellen. Door middel van AES (Advanced Encryption Standard) kun je jouw Solid State Drive versleutelen met een wachtwoord. Als de laptop of computer geschikt is voor hardwarematige encryptie kun je, voor het besturingssysteem start, een wachtwoord instellen. Dankzij deze beveiliging is de gehele SSD ontoegankelijk voor ongenode gasten.

Trim

Een SSD levert na verloop van tijd iets in op de prestaties wanneer er bestanden worden opgeslagen en gewist. Wanneer er data wordt verwijderd, blijft het fysiek nog steeds op de geheugenchips staan. Om deze data te overschrijven moeten de cellen op de chips eerst geleegd worden, en deze extra handeling kost tijd. Om dit te corrigeren is 'garbage collection' in het leven geroepen. TRIM is hier het bekendste en meest voorkomende commando voor. TRIM is een volautomatisch commando om de 'lege' cellen daadwerkelijk te wissen en de prestaties te optimaliseren. Helaas ondersteunt niet elk besturingssysteem dit commando. Windows 7, MAC OS 10.7 en Linux 2.6.33 ondersteunen TRIM, maar oudere versies van deze systemen helaas niet. Dit maakt SSD's die met het TRIM-commando werken niet direct geschikt voor oudere systemen.

Hoe vergelijk je ssd's met elkaar?

Fabrikanten van Solid State Drives voeren in hun specificaties regelmatig testresultaten, ook wel benchmarks genoemd, op om te tonen hoe de SSD presteert. Aan de meeste waarden zie je hoe snel de SSD in bepaalde situaties is. Op basis van deze waarden zijn Solid State Drives goed met elkaar te vergelijken. Hieronder lichten we de belangrijkste onderscheidende eigenschappen toe.

Sequential reads & writes

Sequential reads en writes hebben betrekking op het aanmaken, verplaatsen en inlezen van grotere, aaneengesloten bestanden. Denk hierbij aan filmbestanden en andere downloads. Werk je veel met grote bestanden? Dan is het zinvol om SSD's op basis van sequential reads en writes te vergelijken. Deze waarden worden weergegeven in maximale MB/s. Hoe meer aaneengesloten megabytes de SSD per seconde kan lezen of schrijven, hoe beter de Solid State Drive met grote bestanden overweg kan. De meeste bestanden op de computer zijn echter stukken kleiner. In dit geval zijn random reads en writes veel interessanter om te bekijken. De sequential-waarden zijn bij onze productspecificaties weergegeven als 'maximale lees- en schrijfsnelheid'.

Random reads & writes

Random reads & writes hebben betrekking op het willekeurig aanmaken, verplaatsen en inlezen van kleine, losse bestanden. Denk hierbij aan de vele bestandjes waaruit onder andere Windows bestaat. Hiernaast schrijft het besturingssysteem ook veel kleine stukjes informatie naar de harde schijf. Deze processen gaan stukken sneller met een Solid State Drive die goed presteert op het gebied van random reads en writes. Zo gaat bijvoorbeeld het installeren en opstarten van een besturingssysteem en softwarepakketten erg snel. Deze waarden worden weergegeven in IOPS, Input/output Operations Per Second. Ook voor IOPS geldt: hoe meer, hoe beter. De random-waarden zijn bij onze productspecificaties weergegeven als 'willekeurige lees- en schrijfsnelheid'.

Levensduur

De geheugenchips van een SSD hebben een beperkte levensduur. Na verloop van tijd slijten de cellen op de chips en vertoont de schijf mogelijk storingen. Fabrikanten geven de gemiddelde tijd tussen storingen aan in MTBF. Dit staat voor Mean Time Between Failures en wordt aangeduid in uren. In theorie is dit vaak honderdduizenden uren. Je hoeft je dus eigenlijk geen zorgen te maken dat jouw SSD door slijtage defect raakt. In de praktijk is de levensduur van een Solid State Drive vijf tot zeven jaar. MTBF is bij onze productspecificaties weergegeven als 'gemiddelde tijd tussen storingen'.

Besturingssysteem op een ssd

Een SSD is stukken sneller dan een traditionele Hard Disk Drive. Een Solid State Drive is dus uitermate geschikt om een besturingssysteem op te draaien. Helaas zijn niet alle besturingssystemen ingericht om optimaal met SSD's om te gaan. Windows Vista en XP zijn bijvoorbeeld geoptimaliseerd voor gebruik met een traditionele harde schijf, en niet voor deze moderne schijf. Windows 7 is slimmer. Deze versie (en nieuwere versies) zijn zowel voor HDD als SSD geoptimaliseerd. Zodra Windows 7 een Solid State Drive heeft herkend, past deze de instellingen van het systeem automatisch aan. Met deze aangepaste instellingen zijn Windows en de SSD volledig op elkaar afgestemd. Uiteraard kun je XP of Vista gewoon installeren op een SSD. Je zult dan wel handmatig diverse instellingen aan moeten passen, omdat dit bij oudere besturingssystemen niet automatisch gaat. Hiernaast mis je de voordelen van TRIM. Om deze reden raden wij een modern besturingssysteem aan zoals Windows 7 of MAC OS 10.7.

Tot slot

Je hoeft geen computerexpert te zijn om veel plezier te hebben van een SSD, maar oriënteer je goed en kies een exemplaar dat bij je specifieke eisen aansluit. In ons assortiment vind je altijd een SSD die aan jouw eisen voldoet.

alle 128 shops

Alle shops

Het grote vakantieboek - Slim gepakt Het grote vakantieboek - Slim gepakt